Te midden van enorm grote mondiale en maatschappelijke vraagstukken is er, opmerkelijk genoeg, ook veel aandacht voor leefstijl en leefstijlverbetering, in al z’n facetten. Gewicht naar een aanvaardbare BMI, voeding gezonder, meer bewegen, goed slapen, niet roken, alcoholgebruik minderen of zelfs helemaal stoppen, zorgen voor voldoende ontspanning.  Om maar eens een paar facetten te noemen. Er is meer.

  • Recent was er veel publiciteit over preventie van Alzheimer, een vorm van dementie waarvan een enorme toename wordt verwacht gelet op de demografische ontwikkeling in ons land met de komende decennia een verouderende, ontgroenende populatie. Het voorkomen van dementie zou in ong. 30% van de gevallen voorkomen worden wanneer tijdig preventieve maatregelen in de leefstijlsfeer genomen worden. Je moet daarmee niet wachten tot je 60-plusser bent dan ben je eigenlijk te laat. Het zijn voor een belangrijk deel dezelfde maatregelen die ook zullen leiden tot een kleiner risico op hart- en vaatziekten.
  • Er is daarnaast veel aandacht voor het thema eenzaamheid dat in veel gevallen een grote invloed heeft op de ervaren gezondheid.
  • Er lijkt sprake van een cultuur-revival, met de oproep aan de samenleving meer te investeren in kunst en cultuur en dat een prominenter plek te geven in het onderwijs maar ook in het lokale cultuurbeleid. Recent ook heeft de WHO op basis van wetenschappelijk onderzoek het statement de wereld in gestuurd dat kunst- en cultuurbeleving een bewezen positief effect heeft op de gezondheid.

Positieve gezondheid
Het gedachtegoed positieve gezondheid lijkt de kurk waarop al deze facetten zijn terug te voeren. Positieve gezondheid berust op het inzicht dat gezondheid door veel meer aspecten wordt bepaald dan alleen of je wel of niet (lichamelijk of geestelijk) ziek bent of een beperking hebt. Meedoen, dagelijks functioneren, kwaliteit van leven, een zinvol bestaan leiden: ook dit zijn aspecten die van invloed zijn op of iemand zich gezond voelt en lekker in z’n vel zit. Deze nieuwe benadering van gezondheid wordt op grote schaal in veel sectoren omarmd. Gelukkig. Het begrip positieve gezondheid is ook een van de principes waarop de regiovisie Gezondste Regio is gebaseerd. Terecht.

De praktische toepassing van positieve gezondheid blijkt nog niet zo eenvoudig. Het is namelijk een erg subjectief begrip. Het gezondheidsprofiel van de een ziet er anders uit dan dat van de ander. Genoemde elementen staan niet los van elkaar: wanneer op het ene punt verbetering wordt bereikt kan dat ook een positief effect op de andere punten tot gevolg hebben. En ook dat is voor iedereen weer anders. Het is dan ook belangrijk goed aan te sluiten bij wat mensen belangrijk vinden. Zij hebben de regie. Eén standaardaanpak zal dan ook in een aantal gevallen niet goed werken. Maatwerk is nodig. De kunst is dat te doen dat vanuit een groot gemene deler.

Leefstijlakkoord
Dit alles heeft, ook in onze regio, geleid tot een veelheid van leefstijl-initiatieven van zeer diverse aard.  Wat is er zoal gaande? Een willekeurige, onvolledige opsomming, uit heel diverse kokers.

– Gemeentelijke Sportvisie en sportakkoord
– JOGG / Team Fit
– Rookvrije generatie
– Coalitie Eén tegen eenzaamheid
– Cultuurimpuls Venlo
– Keer Diabetes2 Om
– Cool: een 1e lijns gecombineerde leefstijlinterventie
– Food = U / gezonde scholen
– Foodinnovatie op Brightland Campus met HAS en UM
– Dementievriendelijke gemeente
– Beweegpas Venlo
– ‘Cultuur op recept’
– IVN: ‘Natuur op recept’
– Regionaal project Valpreventie
– Yucel-methode in GGZ-sector
– Coaching, gericht op voeding en bewegen door tal van ‘commerciële’ aanbieders
– Games als Green Habit, gericht op bedrijfsleven
– etc., etc…..

Voor elk wat wils, zou je zeggen. Laat duizend bloemen bloeien. Samen vormen ze op termijn mogelijk een mooie, gezonde leefstijlruiker.

Of  is er nog meer uit te halen?

In Venray sloten diverse participanten een leefstijlakkoord. Het interessante is dat daarin een innovatie werd opgenomen: één van de plannen is mensen te motiveren te gaan fitnessen door daar korting op hun energienota tegenover te stellen, aldus Ambaum, sportformateur van Venray in De Limburger. Een heel interessant experiment wordt dat.

Dat leert ons dat uitwisseling van ideeën en initiatieven belangrijk is: er valt veel van elkaar te leren. Niet alleen is daarom bundeling gewenst. Interventies kunnen een domino-effect hebben wat maakt dat soms een integrale aanpak beter is. De uitdaging is om zoveel mogelijk mensen te bereiken: ook dat zal beter lukken naarmate afstemming en samenwerking beter lukken. Het stimuleren van verbindingen tussen diverse sectoren is in een aantal gevallen zeker zinvol en effectief.

We stellen daarom voor een intensieve samenwerking aan te gaan tussen genoemde en andere initiatieven in de regio om zo een leer- en ontwikkelnetwerk te vormen. Het draagt bij aan de concretisering van de transformatie-agenda. Integratie en bundeling van kracht, expertise en innovatie zal zo een belangrijke en stevige leefstijlpijler vormen onder het streven Noord Limburg in 2025 de gezondste regio te worden. Laten we een regionaal Noord Limburgs leefstijlakkoord sluiten dat naadloos past bij de uitvoeringsagenda van de Regiovisie Gezondste Regio. Laat het platform de Gezondste Regio 2025 dit netwerk voorbereiden en de actiepunten adresseren, dan komt het helemaal goed. 2020 wordt dan inderdaad het jaar van de leefstijl.

Raad van Gezondheid,
De Gezondste Regio 2025,

Hans Vlek, Linda Jonkers, Theo Cleef, Wessel Breeuwsma